โรงเรียนสร้างสรรค์

ภาวะโลกร้อนสร้างภัยพิบัติให้โลกเรามากขึ้นและรุนแรงขึ้นมาตลอด  สองสามปีมานี้นิวยอร์คร้อนระดับ40องศาเซลเซียส เช่นเดียวกับอีกหลายเมืองทั่วโลก มีอุณหภูมิสูงอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ร้อนกันสุดๆในช่วงหน้าร้อน แต่ในช่วงหน้าหนาวกลับมีอุณหภูมิต่ำสุดๆ หนาวเยือกแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน หลายเมืองที่ไม่เคยมีหิมะ ก็มีปรากฏการ์ณหิมะตก มีคนตายเพราะความหนาว ภัยจากน้ำท่วมรุนแรง พายุสร้างความเสียหายให้หลายเมือง จากสถิติภัยธรรมชาติทำลายโลกในช่วง 20 ปีที่ผ่านมานี้สร้างความเสียหายมากกว่าช่วง 100 ปีที่ผ่านมาครับ 

อาจเป็นเพราะเหตุนี้ทำให้คุณครูที่โรงเรียนแห่งหนึ่งในออสเตรเลีย Melbourne Girls’College ได้ร่วมมือกับนักเรียนและผู้ปกครองทำโครงการ Zero Waste โดยการเอาถังขยะต่างๆออกนอกห้องเรียนและให้นักเรียนร่วมมือกันนำขยะกลับบ้าน คุณครูบอกว่ามันเหมือนเวลาที่พวกเราไปเที่ยวอุทยานต่างๆที่นักท่องเที่ยวต้องเอาขยะทุกอย่างกลับไป ไม่มีการทิ้งสิ่งใดๆไว้เลย

โครงการนี้เป็นไปด้วยดีและตามมาด้วยกิจกรรมต่างๆที่ช่วยสนับสนุนโครงการ ซึ่งนักเรียนได้ร่วมคิด ร่วมทำ เช่นไม่มีการใช้พลาสติกในโรงเรียน นำกล่องข้าวมาทาน ไม่มีใช้โฟม และถุงกอบแก๊บ ในโรงเรียน

ส่วนในโรงอาหารก็มีการจัดทำถังหมักเพื่อนำเศษอาหารไปรีไซเคิล และต่อไปก็จะมีกิจกรรมต่างๆตามมาเช่น การรีไซเคิลกระดาษ ฯลฯ

โครงการนี้ได้รับความสนใจมาก มีการเผยแพร่จาก ABC NEWS สื่อหลักของออสเตรเลียและทำให้เป็นข่าวไปทั่วโลก Independent ของอังกฤษ รวมทั้ง The guardian ต่างลงเรื่องราว มีการสัมภาษณ์ คุณครู ที่ริเริ่มโครงการ ทำให้ผู้คนต่างร่วมสนับสนุนและมั่นใจในโครงการนี้มากขึ้น

โรงเรียนแห่งนี้อยู่ที่เมลเบอน รัฐวิคตอเรีย เป็นโรงเรียนมัธยมครับ

 ผมอ่านข่าวแล้วก็ทำให้นึกถึงโรงเรียนประถมทั่วๆไปซึ่งเป็นโรงเรียนของรัฐ ในออสเตรเลีย ที่โรงเรียนไม่มีผู้อำนวยการ มีแต่ครูและครูใหญ่ แต่ละโรงเรียนมีความต่างกันในวิธีการ แต่หลักการเป้าหมายนั้นชัดเจน คือเขาพยายามทำให้ นักเรียนอยากไปโรงเรียน เด็กประถมที่นี่โชคดีมาก ได้เล่น ได้ทำงานกลุ่ม ได้ทำกิจกรรมที่ ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตเขา ไม่มีโรงเรียนใดที่ติดป้ายว่า นักเรียนของเขาไปสอบเข้าที่ใด หรือได้โล่ห์ ได้เหรียญรางวัลอะไร เพราะเขาเข้าใจว่าโรงเรียนคือที่ช่วยพัฒนาคน โรงเรียนจะไม่ประกาศว่าใครสอบได้ที่1 ที่  2  ไม่มีการลงโทษเด็กในที่สาธารณะ บนเวทีต่างๆในโรงเรียน เด็กทุกคนจะได้รับเสียงปรบมือจากการทำกิจกรรมสร้างสรรค์ และทำประโยชน์เพื่อสังคม

ผมเห็น โรงเรียนมากมายในบ้านเรา มีครูดีๆ ผู้บริหารเก่งๆ ซึ่งมีแนวคิดแบบนี้ ครูเหล่านี้เข้าใจและลงมือทำโครงการต่างๆเยอะแยะครับ เขาอยากเห็นเด็กมีความสุข อยากให้โรงเรียนเป็นที่พึ่งพาของชุมชน และหลายคนได้ลงมือทำด้วยกิจกรรมต่างๆที่สร้างสรรค์ บางท่านเห็นเด็กยากจนก็ฝึกอาชีพ ให้ สอนเล่นดนตรี ทำวงโปงลาง พาเด็กไปหารายได้เสริมวันเสาร์อาทิตย์ บางท่านช่วยพัฒนาทักษะกีฬา เด็กที่เรียนไม่เก่งก็มีกำลังใจ ได้เป็นนักกีฬา มีค่าตอบแทน มีอนาคต หลายคนกลายเป็นเยาวชนทีมชาติ แต่น่าเสียดายที่เรื่องราวเหล่านี้ไม่เป็นข่าว ในทางตรงข้าม ข่าวเกี่ยวกับการศึกษาของเรา มีแต่เรื่องโรงเรียนใดได้คะแนนโอเนตมากกว่ากัน โรงเรียนใดมีจำนวนเด็กสอบเข้ามหาลัยดังมากกว่ากัน  ใครได้โล่ห์ ได้เหรียญอะไรมากกว่ากัน และที่แย่ไปกว่านั้น เราวัดความสำเร็จของผู้บริหารโรงเรียนจากเรื่องแบบนี้ 

ในหลายเวที ที่ผมได้มีโอกาสนำเสนอข้อมูลเหล่านี้  ถ้าพูดกับผู้ปกครอง ผู้ปกครองก็จะไม่พอใจโรงเรียน ถ้าพูดกับครู ครูก็ไม่พอใจ ผู้บริหาร แต่ถ้าพูดกับผู้บริหาร ครูและผู้ปกครอง ทุกคนสรุปว่า ต้นเหตุของปัญหาคือ กระทรวงครับ

ผมคิดว่าวันนี้ เราต้องช่วยกันครับ

ความตกตำ่ล้มเหลวในการสร้างเยาวชนสู่โลกและสังคมอนาคต ควรเป็นความรับผิดชอบของทุกคน ผมมีโอกาสได้ในำเสนอแนวคิดแบบตรงไปตรงมากับผู้บริหารในกระทรวงติดต่อกันมาหลายปี ทุกคนเข้าใจและหลายท่านได้ปรับเปลี่ยนระบบที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการโรงเรียน เช่น การประเมินโรงเรียน โดย สมศ. ได้เปลี่ยนไปแล้ว การพัฒนาคุณภาพครูแบบเดิมได้ปรับสู่รูปแบบใหม่แล้ว  การคิดจากบนลงล่างแบบ คิดเองสั่งเองและตรวจสอบ ได้รับการปรับปรุงแล้ว

เราหมักปัญหากันมานาน

วันนี้น่าจะเป็นโอกาสของเราครับ

ผมเห็นคนหนุ่มสาวมีแรงมีใจ เข้ามาร่วมกันตั้งกลุ่มเปลี่ยนแปลง อาจารย์หลายคณะหลายมหาวิทยาลัยเริ่มออกมาให้ความรู้แนวคิดและหลายท่านลงมือทำแล้ว ครูอาจารย์จำนวนมากเริ่มปรับเปลี่ยนวิธีเรียนวิธีสอบแล้ว ผมอยากเห็นสื่อต่างๆในบ้านเรา เข้าร่วมช่วยกันพัฒนา

ในสังคมโซเชียลเนตเวรค เราทุกคนเป็นสื่อได้ครับ

ช่วยกันนำเสนอเรื่องราวดีๆ ชื่นชมครูดีๆ เอาเรื่องงดงามที่เกิดในโรงเรียนออกเผยแพร่กัน

เลิกกล่าวโทษกันแล้วหันมาร่วมมือกันพัฒนาโรงเรียนที่หลากหลายของเราในแนวทางที่สร้างสรรค์กันดีไหมครับ

อ วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์

#Good classroom  โครงการเผยแพร่ ความงดงามของการเรียนการสอนที่สร้างสรรค์